fbpx

Wysoki poziom cukru na czczo?

Czy to efekt brzasku, albo efekt Somogyi?

Zbyt wysoki poziom cukru we krwi na czczo, zaraz po przebudzeniu może zdarzyć się każdemu diabetykowi. Warto wiedzieć jakie mogą być tego przyczyny.


Jako najczęstsze przyczyny porannej hiperglikemii możemy wymienić:

  • zjedzenie kolacji, na którą podaliśmy za małą ilość insuliny
  • zjedzenie kolacji, która zawierała zbyt dużą ilość białka i tłuszczu
  • pominięcie dawki insuliny długodziałającej przed snem
  • Efekt brzasku
  • Czy Efekt Somogyi

Tymi dwoma ostatnimi zjawiskami chciałbym zająć się w tym tekście.


Obydwa zjawiska – efekt brzasku i efekt Somogyi powodują
za wysoki poziom cukru w godzinach porannych, obydwa mają związek z fizjologicznym
wydzielaniem hormonów, ale… różnią się przyczynami.


Efekt brzasku

To zjawisko wywoływane jest przez nagły wzrost poziomu hormonów przeciwstawnych do insuliny. Wymienia się tutaj między innymi: adrenalinę, kortyzol, czy hormon wzrostu.

W zdrowym organizmie wyrzut hormonów w godzinach porannych (często między godziną 3, a 5 rano) ma na celu obudzenie nas. Hormony mają podnieść poziom insuliny, a ona ma zacząć spalać glukozę i dać nam energię na początek dnia.

Wszytko brzmi fajnie, ale problem pojawia się kiedy insuliny sami nie wydzielamy, albo wydzielamy jej na tyle mało, że wyrzut hormonów spowoduje u nas również wzrost glikemii.

Jak sprawdzić, czy występuje u nas efekt brzasku?

Przede wszystkim musimy zmierzyć poziom cukru w nocy. Jeżeli zauważyliśmy u siebie za wysokie glikemie na czczo, to powinniśmy zmierzyć cukier kilka razy w ciągu nocy.

Najlepiej jeżeli zaczniesz o północy i będziesz powtarzał pomiar co 2 godziny do 6 rano. Jeżeli od północy do 3-4 cukier będzie w normie, a następnie zacznie rosnąć i będzie utrzymywał się wysoki do rana, to znak, że możesz mieć do czynienia właśnie z efektem brzasku.

O efekcie brzasku mówię również w swojej książce, której szczegóły znajdziesz tutaj: https://bit.ly/CukrzycaTypu1


Efekt Somogyi

To zjawisko nazywane jest również hiperglikemią z odbicia. To bardzo celne określenie.

Tutaj również obserwujemy wzrost glikemii, ale poprzedzony jest on spadkiem poziomu cukru.

Może się tak zdarzyć, że w nocy nasz cukier będzie w normie, aż nagle zacznie powoli spadać. W okolicach godziny 3-4 kiedy cukier będzie już dość niski, nagle zacznie sam z siebie rosnąć. To właśnie efekt Somogyi.

Ten nagły wzrost jest spowodowany wyrzutem hormonów. To mechanizm, który ma nas zabezpieczyć przed niebezpiecznym spadkiem glikemii, jednak u osób z cukrzycą będzie niestety skutkował za wysoką glikemią na czczo.

Jak sprawdzić, czy występuje u nas efekt Somogyi?

Procedura tej „domowej diagnozy” wygląda podobnie jak przy efekcie brzasku. Musimy mierzyć poziom cukru w nocy w 2-godzinnych odstępach.

Jeżeli zauważymy większy spadek cukru i następujący po nim wzrost, możemy mieć do czynienia z efektem hiperglikemii z odbicia.

Jeżeli zaobserwujemy u siebie występowanie któregoś ze zjawisk
powinniśmy powiedzieć o tym swojemu lekarzowi na kolejnej wizycie.
Powinien on doradzić nam co zrobić w takiej sytuacji.


A jeżeli chcecie dowiedzieć się więcej o efekcie brzasku i efekcie Somogyi zapraszam do obejrzenia mojego filmu na ten temat. Znajdziecie go poniżej.