Co powoduje wysoki poziom cukru we krwi?

Jakie czynniki mogą powodować wzrost poziom cukru? Jak to się dzieje, że nie tylko węglowodany podnoszą cukier?

W tym wpisie chciałbym powiedzieć Wam jakie czynniki mogą powodować, że będzie nam wzrastał poziom cukru we krwi.

Nie jest to sprawa do końca oczywista. Wiele osób żyje w przeświadczeniu, że jedynie spożywanie węglowodanów jest odpowiedzialne za wzrost glikemii. Jest jednak więcej takich czynników. Ja przygotowałem zestawienie 9 i omawiam każdy z nich.

Przygotowałem też film na ten temat, który możesz obejrzeć klikając >> tutaj <<

Węglowodany

Zacznijmy sobie od najbardziej oczywistego czynnika, czyli węglowodanów, inaczej cukrów. To one mają najszybszy i największy wpływ na poziom cukru we krwi. Wiele jednak zależy od ich jakości i ilości, ponieważ węglowodan węglowodanowi nie równy. Wiele osób mówi, że cukier to cukier, ale moim zdaniem te osoby nie mają racji, jeżeli mówimy o nich w kontekście zdrowia, a szczególnie cukrzycy.

Węglowodany możemy najogólniej podzielić na proste i złożone. Z chemicznego punktu widzenia dwu-cukry należą do węglowodanów złożonych, ale przez to, że ich właściwości zbliżone są do cukrów prostych, często w dietetyce, dla uproszczenia wrzuca się je do jednego worka z cukrami prostymi.

A zatem, cukry proste, które możemy znaleźć w jedzeniu to między innymi:

  • Fruktoza, którą znajdziemy w wielu owocach, dżemach, czy miodzie.
  • Glukoza, którą również znajdziemy w owocach, na przykład w winogronie, w miodzie, czy w wielu słodyczach.

Dwu-cukrami, które jak mówiłem wpływają na nas podobnie jak cukry proste są między innymi:

  • Sacharoza, czyli popularny biały cukier, on występuje w tak wielu produktach, że nie ma sensu ich wymieniać, wystarczy zajrzeć do etykiet, sacharoza będzie kryła się najczęściej pod słowem „cukier”.
  • Laktoza, czyli cukier mlekowy, ją znajdziemy w większości produktów mlecznych czyli jogurtach, serze, mleku, kefirach itd.

Natomiast, jeżeli chodzi o cukry złożone to możemy wymienić:

  • Skrobię, którą znajdziemy w roślinach jak: ziemniaki, ryż, czy innych zbożach jak żyto, pszenica, czy owies.
  • Błonnik pokarmowy, to jest tak naprawdę całkiem złożona grupa substancji, które nie są trawione przez nasze organizmy, nie podnoszą zatem poziomu cukru, a mogą go w pośredni sposób obniżyć. Więcej na temat błonnika posłuchacie w osobnym filmie, wystarczy kliknąć >>tutaj<<

 

Węglowodany mają duży wpływ na poziom cukru i potrafią go podnieść mocno i szybko, przy czym węglowodany proste i dwucukry zrobią to szybciej niż na przykład skrobia. Warto jednak pamiętać, że źródła skrobi jak ziemniaki, ryż, czy kasze nie będą zawsze dla naszego cukru dobre. Jeżeli je rozgotujemy, to część skrobi się rozpadnie i będzie podnosiła nam poziom cukru podobnie jak cukry proste. Musimy tego unikać.

Jeśli chodzi o cukry proste, to ich w diecie powinniśmy unikać i zredukować ich ilość niemal do zera. Przykładowo, owoce, które są oczywiście bogate w niezbędne witaminy i składniki mineralne nie powinny być przez nas spożywane bez limitów. Ja polecam zastąpienie ich warzywami o niskiej zawartości węglowodanów, albo spożywanie owoców w towarzystwie białka oraz tłuszczu, to może obniżyć ich indeks glikemiczny, a tym samym zmniejszy wzrost glikemii po ich zjedzeniu.

Białko i tłuszcz

Jeśli chodzi o odżywienie, to niestety na węglowodanach się nie kończy. Chcąc zachować zdrowie nasza dieta powinna być zbilansowana, a więc zawierać odpowiednie węglowodany, białka, tłuszcz, a także witaminy i składniki mineralne. Te dwie ostatnie grupy, nie mają bezpośredniego wpływu na nasz poziom cukru, ale białko oraz tłuszcz już mają.

Krótko mówiąc, ich dostarczenie do organizmu w diecie wymaga w pewnym stopniu dostarczenia insuliny. Dzieje się to jednak w inny sposób niż przy węglowodanach. Przy nich poziom cukru wzrasta szybko i czasem gwałtownie.

Po większym spożyciu produktów bogatych w białko oraz tłuszcz, również możemy zaobserwować wzrost poziomu cukru, ale na kilka godzin od posiłku. To zjawisko jest dość skomplikowane. Warto wiedzieć, że jest ono zależne od naszego stanu zdrowia i nie u każdego białko i tłuszcz będą powodowały taką samą odpowiedź organizmu.

Przykładowo, jeżeli chodzi o cukrzycę typu 1, czyli chorobę, w której wydzielanie własnej insuliny jest niemal zerowe, tłuszcz i białko będą powodowały wzrost glikemii, jeżeli nie zaopatrzymy się w odpowiednią dawkę insuliny. To zapotrzebowanie może pokryć, albo insulina, którą podajemy do posiłku, albo ta, która jest dla nas insuliną bazową, czyli tą o przedłużonym działaniu.

Jeżeli ktoś jest leczony za pomocą pompy insulinowej, to może szacować w swoich posiłkach ilość wymienników białkowo-tłuszczowych oraz podać bolus przedłużony, czyli dawkę insuliny rozłożoną w czasie.

Osoby na terapii penowej, mają dwa wyjścia. Albo przyjmowanie takiej dawki insuliny bazowej, aby pokryła im zapotrzebowanie na większą ilość białka i tłuszczu, albo podanie dodatkowej ilości insuliny doposiłkowej kilka godzin po posiłku.

Mówię o białku i tłuszczu w tym filmie, bo ogromna ilość, świeżo zdiagnozowanych osób jest w szoku, że zjedli posiłek, zmierzyli poziom cukru 2 godziny później – cukier był w normie, a po kolejnych 2-3 godzinach cukier nagle jest znacznie wyższy. Ja oczywiście też w swojej karierze miałem takie sytuacje, było to często po zjedzeniu chipsów, czy pizzy. One składają się ze znaczącej ilości zarówno węglowodanów jak i tłuszczu, więc po ich większej ilości jest duża szansa, że cukier będzie nam wzrastał.

Poniżej obejrzycie film, w którym omawiam szczegółowo pozostałe 7 czynników. Zapraszam serdecznie do oglądania!

Przeczytaj również: